Lizzy over de ABL-vervolgworkshops: ‘In kunst is er geen goed of fout’

21 januari 2026

Lizzy Steller, persoonlijk begeleider bij Schakel-om, ondersteunt studenten met een eetstoornis. Daarnaast doet ze nog een heleboel andere dingen, waaronder het geven van verdiepende workshops die aansluiten op de Art Based Learning (ABL). Vandaag vertelt Lizzy waarom ze deze workshops geeft, wat ze precies doet en hoe ze daar zo bij is gekomen.

‘Op de basis- en middelbare school werd mijn creativiteit niet serieus genomen. Hierdoor voelde ik me al die jaren niet gezien. Een tekening was pas ‘‘goed” als hij zo realistisch mogelijk was. En dat is nou net niet mijn ding. Met een flinke omweg ben ik uiteindelijk toch nog op de kunstacademie terechtgekomen. Wat een verademing! Hier werden mijn creativiteit en mijn manier van denken juist enorm geprezen. Dankzij deze ervaring heb ik een lespakket ontwikkeld dat is uitgegroeid tot de ABL-vervolgworkshops.’

Het oordelen begint al zo jong

‘Met dit lespakket ben ik eerst naar scholen gegaan. Tijdens deze 5 lessen liet ik leerlingen kennismaken met hun eigen creatieve interesse en talent. Dat was heel erg leuk om te doen, en af en toe ook wel verdrietig. Zelfs kinderen uit groep 1 hadden al zoveel oordelen over hun eigen maaksels. Ik heb het zien gebeuren dat zo’n kleintje zijn werkje lelijk noemde en verfrommelde – dan breekt je hart.

Leraren hebben hier trouwens ook een aandeel in. Zo vaak zie je dat een leraar iets op het bord tekent en meteen al zegt: ‘‘Let niet op mijn giraffe, hoor. Ik kan niet tekenen, maar dit moet een giraffe voorstellen.” Kinderen zien dit gebeuren en leren zo (onbewust) dat een tekening ‘‘goed” of ‘‘fout” kan zijn en dat ‘‘goed” gelijk staat aan realistisch. Niet zo gek dan dat die kinderen zich niet vrij voelen om een giraffe te tekenen op hun eigen manier.

‘‘Er is geen goed of fout in kunst. Iedereen heeft, net als met schrijven, een eigen handschrift. En juist dat maakt jouw kunstwerk zo uniek.”

Met mijn lespakket heb ik geprobeerd zaadjes bij de leerlingen te planten die (hopelijk) het tegengif zijn voor perfectionisme. Net zoals iedereen een eigen handschrift heeft, heeft iedereen namelijk ook een eigen stijl in de kunst die ze maken. Je vindt het waarschijnlijk heel normaal dat jouw geschreven a, k of p er anders uitziet dan die van je buurvrouw. Waarom moet ieders getekende aap er dan wel hetzelfde uitzien? Jouw unieke creatieve ‘‘handschrift” is juist iets om trots op te zijn.’

Een kunstwerk kan niet mislukken

‘Toen ik eenmaal bij Lister werkte en Art Based Learning in het leven werd geroepen, werd ik gevraagd om vervolgworkshops te geven. Art Based Learning bestaat uit 2 bijeenkomsten die begeleid worden door kunstenares Iris Honderdos. Tijdens deze bijeenkomsten gaan deelnemers aan de hand van creatieve opdrachten op ontdekkingstocht in het Centraal Museum.

Soms roept deze ervaring bij een deelnemer een vraag op waar diegene na de ABL graag nog mee aan de slag wil. Iemand wordt naar mij doorgestuurd wanneer die vraag te maken heeft met beginnen, inspiratie vinden of volhouden wanneer het moeilijk wordt. Samen doen we dan 5 keer een-op-een laagdrempelige oefeningen om die blokkades te doorbreken. Vaak is het resultaat dat creatief bezig zijn weer een vast onderdeel van iemands leven wordt, en meestal ook van diens herstel.

‘‘Door de jaren heen heb ik best veel trucjes ontwikkeld om perfectionisme te omzeilen en iemand vanuit een blokkade toch weer in beweging te krijgen.”

Wanneer je iets creëert is het eindresultaat soms een teleurstelling en soms een positieve verrassing. Dat betekent niet dat je kunstwerk goed of slecht is; het zegt alleen maar dat het anders is dan jij je had voorgesteld. Een kunstwerk kan dus eigenlijk niet mislukken. Zelfs wanneer je over het geheel niet zo tevreden bent, kun je vaak toch een stukje vinden waar je wél trots op bent. Een kunstwerk hoeft ook nooit een eindwerk te zijn, soms is het simpelweg inspiratie voor een nieuw project. Zeker met een wat groter werk kan het helpen om het te draaien en van alle kanten te bekijken. Door het perspectief letterlijk te veranderen, ontdek je vaak weer nieuwe vormen of verhalen in je werk.’

‘‘Het hoeft niet in een museum te hangen, het gaat erom dat je lekker bezig bent geweest.”

Samen breken we door blokkades heen

‘Vaak zie ik tijdens zo’n sessie dat iemand ergens halverwege blokkeert, wanneer ze nog niet goed kunnen zien wat het kunstwerk aan het worden is. Dat is het moment waarop perfectionisme het gemakkelijkst grip op je krijgt, en je de moed kunt verliezen. Met wat woorden, oefeningen of tips, kan ik iemand dan vaak net even voorbij dat punt brengen. Vervolgens zie je diegene stralen van trots, omdat het toch gelukt is. Dit is fantastisch om getuige van te zijn. Vooral omdat ik weet dat je zo’n overwinning meeneemt in de rest van je leven; vanaf dat moment weet je dat jij in staat bent om door zo’n blokkade heen te breken. Dat is voor mij het allermooiste.’