Neurodivers: ‘Practice what you preach’
Op 16 juni was het Neurodiversity Pride Day (opent in nieuw tabblad). Een dag om te vieren dat onze breinen allemaal verschillend zijn. Mensen die een brein hebben dat op bijzondere vlakken anders is dan de norm, noemen we neurodivergent. Denk hierbij aan mensen met ADHD, autisme of dyslexie. Mensen die binnen de norm vallen, noemen we neurotypisch. Naar schatting is ongeveer 15-20% van de bevolking neurodivergent. We spraken Lister collega Ramses over deze dag.
Hoe is het als je neurodivergent bent en je werkt voor Lister? Ramses Groot werkt sinds 2016 bij Lister als peer support werker. Ramses werkt sinds een aantal jaar bij Enik, waar hij o.a. de WRAP faciliteert en diverse herstelwerkgroepen leidt.
Wil je wat over jezelf vertellen?
‘Ik ben Ramses, ik ben 44 jaar en heb een beweeglijk leven gehad. Ik heb een leven op verplaatsing geleid, daarin heb ik altijd geleerd dat ik me moest aanpassen aan hetgeen wat van mij gevraagd werd.
Rond mijn dertigste heb ik op aanraden van mijn pleegmoeder professionele hulp gevraagd. In de ggz heb ik uiteindelijk een diagnose gekregen waarin ik mezelf herkende. Dit was de start van een periode van zelfonderzoek die tot op de dag van vandaag aan de gang is. Ik heb ambulante begeleiding gekregen van Lister in Nieuwegein. Eén van de dingen die veel impact had was de WRAP (opent in nieuw tabblad). Dankzij mijn diagnose heb ik mezelf leren begrijpen, en door de WRAP heb ik mezelf leren kennen.
Locatie Nieuwegein is voor mij heel bijzonder, want dat is de locatie waar ik voor het eerst mijn ervaring heb gedeeld. Nu kom ik elke dag op kantoor, en denk ik: “Hier begon mijn reis en nu mag ik hier werken”. Ik loop met mensen mee op hun pad en faciliteer groepen bij Enik.’
Kun je wat vertellen over je neurodiversiteit?
‘Als we het over neurodiversiteit hebben dan heb ik een aantal diagnoses. Waarvan ik mijzelf het meest herken in de diagnose autisme. Dat is waar het allemaal mee begon. Door mijn diagnose begreep ik beter waarom ik de dingen op mijn eigen manier wil doen. Ik heb meer tijd en ruimte nodig, maar dat sluit niet goed aan bij de snelheid van de maatschappij. Ik begrijp nu dat het niet aan mij ligt als mens. Er is echt iets aan mij dat wezenlijk anders lijkt te werken dan bij de mensen om me heen’.
Hoe gaan ze bij Enik om met jouw neurodiversiteit?
‘De WRAP is voor mij heel belangrijk, deze gebruik ik om mijzelf te steunen. De WRAP heb ik bij mijn team gebruikt om hen uit te nodigen om mij te steunen in mijn proces. Ik kan signalen herkennen wanneer het minder goed gaat met me. Een aantal collega’s zijn ook bekend met deze signalen. Zij weten dat ik het soms nodig heb om uit een situatie te worden getrokken door bijvoorbeeld een stuk te gaan wandelen. Bij Enik heb ik geleerd dat ik het niet alleen hoef te doen en dat ik steun mag vragen. Dat kan onnatuurlijk aanvoelen voor me, omdat ik het idee heb dat ik altijd alles zelf moet doen. Ook check ik bij mezelf, wat voel ik, wat merk ik aan mijzelf en wat zou ik nodig kunnen hebben?’
Heb je een voorbeeld van hoe je goed voor jezelf zorgt?
‘Ik ben heel veel aan het vertragen. Ik stel mezelf de vraag: ‘Moet ik dit nu doen, moet ik dit nu doen, moet ik dit nu doen?’ Ik probeer het werk ook voor mezelf zo klein mogelijk te maken. In samenwerkingen merk ik ook hoe langer ik het werk doe, ik meer ontspannen word, ik leun wat meer achterover. Ik probeer niet teveel achter de laptop zitten, want daar word ik niet blij van. Dus ik zit vaak bij Het Trefpunt. Als het even druk is, dan ga ik even wandelen om adem te kunnen halen. Ik neem dus tijd om goed voor mijzelf te zorgen, door de rust en ruimte voor mezelf in te nemen die nodig is om rustig te blijven in alles wat er gebeurt.’
Hoe doe je dat bij nieuwe collega’s?
‘Proberen om ondanks de weerstand die ik voel, toch het gesprek aan te gaan. De weerstand die ik voel is dan vooral omdat ik het lastig vind om hulp en steun te vragen. Het voelt ook kwetsbaar omdat ik al vijf jaar het werk doe en ook het beeld kan laten zien dat ik wel weet wat ik doe. Ik merk dat ik het ingewikkeld vind, maar ik merk dat als ik me veilig voel bij de ander, ik diegene dan kan vragen me te helpen in bepaalde situaties. Dan ga ik het gesprek aan. Het is een stuk van je kwetsbaarheid tonen. Het is dan uitreiken en aanvoelen: kunnen we dit met elkaar? En het checken, ik ben niet altijd de meest gezellige persoon, kan en wil je daar doorheen prikken? Dat is niet iets wat iedereen kan of wil. In de veranderingen die ik afgelopen jaar heb ontdekt, heb ik gemerkt dat ik steeds weer opnieuw een samenwerking aan kan gaan.
Bij Lister heb ik gemerkt, dat collega’s dit ook meer zouden kunnen oppakken. Wanneer zij in de stress zitten, helpt het dan om even te gaan wandelen. Het werk dat er ligt, ligt er straks ook wel. Je bent je eigen instrument en het is belangrijk dat je in je werk ook voor jezelf kan zorgen. Dat is ook wat je van cliënten vraagt. Ik zou collega’s adviseren om ook te werken met de WRAP. Je hebt zoveel gereedschappen om jezelf mentaal oké te voelen. De mensen met wie je meeloopt merken dat ook. We werken met bijzondere mensen in een bijzonder situatie. Daardoor krijg je soms ook bijzondere reacties. Het is “practice what you preach”. Als je goed voor jezelf zorgt, dan heb je ook meer ruimte om als team goed voor elkaar te zorgen. Dan kan je dingen duurzamer maken. Het stukje voor mij als zorgvrager/cliënt, die wordt constant uitgevraagd om te reflecteren, om naar zichzelf te kijken. Voor mij is dat een tweede natuur geworden, kijken naar jezelf, waarom doe je wat je doet. Reflectie is iets dat voor mij constant is, het is de basis. Het zou mooi zijn als je iets meer ruimte hebt om even met jezelf te zitten.’
Het laatste nieuws
Doe jij mee met het Diversity Day Talentenpodium?
Op dinsdag 6 oktober is het Diversity Day. Deze dag vieren we in de mooie locatie Trapop! met een Talentenshow. Wil jij deze avond optreden tijdens het Talentenpodium? Lees dan snel verder hoe je meedoet!
Neurodiversiteit op de werkvloer – volledig jezelf zijn bij Lister
Op 16 juni is het World Neurodiversity Pride Day – een dag waarop wereldwijd de meerwaarde van neurodiversiteit centraal staat....
Lister-collega spreekt op autisme-congres
Wil je weten hoe Enik recovery college een plaats kan hebben in het leven van mensen met autisme en hoe...