Spring naar content
Terug naar ervaringsverhalen

Het verhaal van Hilko Timmer

"Psychiaters moeten er een punt van maken!"

Hilko: ¨Ik ben 50 kilo afgevallen in de afgelopen vijf jaar. Gek genoeg is dat toevallig begonnen toen ik in plaats van met de trein, met de auto naar het werk ging. Dat scheelde mij elke ochtend een saucijzenbroodje op het station. En in de middag een broodje worst. Ik zag dat op de weegschaal. Vanaf toen ben ik bewuster gaan afvallen. Wat toevallig kon, moest met enige sturing kunnen worden voortgezet. Ik merkte dat ik meer energie kreeg en lekkerder in mijn vel zat. Ik voelde me minder angstig en begon me meer op mijn gemak te voelen.  Ik kwam erachter dat mijn overgewicht meer dan een lichamelijk probleem was.  

Waarom was ik niet eerder met afvallen begonnen? En waarom heeft mijn psychiater 20 jaar geleden bij mijn eerste opname niet gezegd: ´Meneer Timmer, we gaan zeker aan de slag met uw psychische problemen, maar we gaan ook afvallen, want overgewicht veroorzaakt verschillende lichamelijke en psychosociale problemen. Het belemmert uw herstel.´ Het zou zo voor de hand hebben gelegen dit zo te bespreken. Blijkbaar zijn we in de GGZ gepreoccupeerd met psychisch lijden en nemen we lichamelijk ongemak voor lief. Of zien we het niet. Een blinde vlek van hulpverlener én cliënt.    

In de GGZ gaan geen alarmbellen af bij overgewicht. Ook niet bij overmatig drugs- of alcoholgebruik. Of roken. Dit komt óók door een verkeerde interpretatie van het begrip ´eigen regie´. Men denkt dat te veel eten en te veel drugs- en drankgebruik een eigen keuze is. Wat ook waar is, want je doet het zelf. Maar je kiest niet voor een verslaving. Die ontstaat, vaak ongezien. Raar eigenlijk, want de signalen zijn – zeker bij overgewicht- zo zichtbaar. Jammer ook, want we weten voldoende over verslavingsgedrag. Er is al snel gezondheidswinst te boeken met eenvoudige interventies en gedragsveranderingen. Herstel van gezondheid is de meest concrete en tastbare pijler van herstel. Niet links laten liggen.     

Maar problemen ontrafelen is niet eenvoudig. Ze hangen soms samen als een bol kluwen wol en worden makkelijk verkeerd geduid. Wie kent er geen verhalen over hoofdpijn en stress waar het later om een hersentumor bleek te gaan? Ik ken gelukkig ook een geval waarin een psychiater iemand met paranoïde angsten heel adequaat eerst naar de uroloog stuurde. Daar bleek teelbalkanker verantwoordelijk voor een overproductie van testosteron wat de ontstane psychische problemen veroorzaakte. Lichamelijk en geestelijke problemen staan niet op zichzelf, ze beïnvloeden, versterken én veroorzaken elkaar. Bovendien zijn ze bepalend en beperkend voor je maatschappelijk functioneren en je identiteitsontwikkeling. Het is dus verstandig de herstelpijlers in samenhang te beschouwen en zo te werken aan een steviger fundament. En hoewel problemen complex van aard zijn, is het ook goed te constateren dat er vaak heel concrete aanknopingspunten zijn om een herstelproces op gang te brengen. Maar ook hier geldt dat een herstel een persoonlijk proces is. Een psychiater had mij niet kunnen dwingen af te vallen. Maar hij had er wel een punt van kunnen maken.   

Tekst: Maurits Beenackers
Beeld: Hilko Timmer privé